Neuroróżnorodność (ADHD, spektrum autyzmu)
Neuroróżnorodność to pojęcie odnoszące się do naturalnych różnic w funkcjonowaniu ludzkiego mózgu. Obejmuje różnice poznawcze dotyczące przetwarzania informacji, myślenia i postrzegania. Termin ten został wprowadzony w latach 90. XX wieku w kontekście spektrum autyzmu, jednak obecnie stosuje się go w szerszym znaczeniu, uwzględniając również ADHD, ADD, trudności w uczeniu się (takie jak dysleksja, dysgrafia, dyskalkulia) oraz inne warianty neurologiczne odbiegające od ogólnie przyjętej normy.
W przeciwieństwie do tradycyjnego modelu medycznego, który często patologizuje różnice neurologiczne, paradygmat neuroróżnorodności postrzega je jako naturalny element ludzkiej różnorodności. Podejście to koncentruje się na zrozumieniu wewnętrznych przeżyć osób neuroróżnorodnych, bez oceniania. Istotne jest wielowymiarowe spojrzenie na neuroróżnorodność jako spektrum różnic, składające się nie tyle z deficytów, co z unikalnych trudności i zdolności doświadczanych przez jednostkę. Wiele trudności osób neuroatypowych wynika nie z samych różnic neurologicznych, lecz ze stygmatyzacji i wykluczenia społecznego w odpowiedzi na postawioną diagnozę.
Spektrum autyzmu (ASD) to zróżnicowana grupa zaburzeń rozwojowych, charakteryzujących się trudnościami w komunikacji, interakcjach społecznych oraz powtarzalnymi wzorcami zachowań. Osoby w spektrum mogą mieć trudności z rozumieniem niewerbalnych sygnałów, takich jak mimika czy gesty, oraz z dostosowywaniem się do zmian w codziennej rutynie. Nie mamy tu do czynienia z jednym, jednolitym zaburzeniem – każda osoba w spektrum doświadcza trudności w unikalny sposób, a nasilenie objawów może być bardzo różne.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie neurorozwojowe przejawiające się trudnościami w dwóch obszarach: deficytów uwagi oraz nadruchliwości i impulsywności. Osoby z ADHD mogą mieć problemy z planowaniem i organizacją, utrzymaniem uwagi, zapominaniem o codziennych obowiązkach czy realizowaniem do końca postawionych sobie zadań. Doświadczają również trudności z siedzeniem w jednym miejscu, czekaniem na swoją kolej czy kontrolowaniem emocji. Zaburzenia koncentracji uwagi (ADD) są podtypem ADHD, w którym dominują problemy z koncentracją i organizacją, natomiast nadpobudliwość ruchowa jest nieobecna lub bardzo łagodna. ADD bywa trudniejsze do zauważenia, ponieważ brak wyraźnej nadruchliwości może maskować objawy.
Warto zaznaczyć, że choć neuroróżnorodność często omawiana jest w kontekście dzieci, to również wielu dorosłych doświadcza trudności związanych z ADHD, spektrum autyzmu czy innymi różnicami neurologicznymi. Objawy u dorosłych mogą różnić się od tych obserwowanych w dzieciństwie, często przybierając subtelniejsze formy, co może prowadzić do późnej diagnozy.
Poniżej znajdziesz profile naszych psychiatrów oraz psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami z ADHD oraz spectrum autyzmu:
Dr Grażyna Fabiszewska Psycholog, Psychoterapeuta
Doktor nauk humanistycznych w zakresie psychologii. Prowadzi psychoterapię indywidualną oraz terapię par i rodzin. Jest w trakcie czteroletniego szkolenia psychoterapeutycznego w Instytucie Analizy Grupowej "Rasztów" (IAGR), aktualnie w procesie certyfikacji, pracuje pod stałą superwizją.
Czytaj więcej
Barbara Gazda-Lewandowska Psycholog, Psychoterapeuta
Prowadzi psychoterapię indywidualną i grupową. Certyfikowana psychoterapeutka Instytutu Analizy Grupowej "Rasztów" (IAGR). Pracuje na Oddziale Dziennym Leczenia Zaburzeń Nerwicowych SPZOZ Warszawa Wola-Śródmieście głównie z osobami z osobami z zaburzeniami lęiowymi, zaburzeniami osobowości, zaburzeniami afektywnymi.
Czytaj więcej
Marta GiedykPsycholog, Psychoterapeuta
Prowadzi psychoterapię indywidualną i grupową dla młodzieży i dorosłych. Ukończyła szkolenie psychoterapeutyczne Instytutu Analizy Grupowej "Rasztów" będącego członkiem europejskiej organizacji European Group Analytic Training Institutions Network (E.G.A.T.I.N.). Pracuje z osobami mającymi trudności w relacjach, zaburzenia nastroju, osobowości i z doświadczeniem traumy.
Czytaj więcej
Ilona Przeciszewska Psycholog, Psychoterapeuta
Szkolenie psychoterapeutyczne odbywa w Polskim Towarzystwie Psychoterapii Psychoanalitycznej. Jest zaciekawiona powiązaniami ciała i umysłu oraz tym co zrywa ten naturalny rozwojowy proces. Interesuje ją naturą wczesnej traumy relacyjnej. Od kilku lat prowadzi regularne zajęcia „spotkaj siebie w ciele". Ma doświadczenie w pracy z ludźmi określanymi jako wysoce wrażliwi. Pracuje psychoterapeutycznie z osobami zajmującymi się tańcem, aktorstwem oraz innymi obszarami sztuki i kultury.
Czytaj więcej
Anna SkórkaPsycholog, Psychoterapeuta
Prowadzi indywidualną psychoterapię osób dorosłych. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie SWPS. Jest w trakcie czteroletniego szkolenia w Psychoanalitycznej Szkole Psychoterapii PTPP. Jest członkiem nadzwyczajnym Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej.
Czytaj więcej
Joanna SokolińskaPsychoterapeutka, Socjolożka
Prowadzi indywidualną psychoterapię psychodynamiczną młodzieży od 13 roku życia i osób dorosłych, pracuje również z diadą rodzic-nastolatek. Absolwentka Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim (specjalizacja „Rozwiązywanie konfliktów i problemy psychoterapii”). Jest na czwartym roku Szkoły Psychoterapii Dzieci i Młodzieży Laboratorium Psychoedukacji i Ośrodka ReGeneRacja, ukończyła podstawowe szkolenie z terapii opartej na mentalizacji (MBT) certyfikowane przez Anna Freud Center oraz szkolenia dotyczące pracy terapeutycznej z osobami Lgbtq
Czytaj więcej