Psychoterapia grupowa krok po kroku – co warto wiedzieć na początek
Aktualnie psychoterapia grupowa cieszy się coraz większym zainteresowaniem zarówno w Polsce jak i na świecie. Praktykuje ją około 1/3 terapeutów. Niemalże wszystkie podejścia terapeutyczne, stosowane na początku w formie indywidualnej, rozwinęły odpowiadające im formy grupowe. Psychoterapia grupowa jest stosowana w leczeniu niemal tych samych zaburzeń i trudności co terapia indywidualna.
Psychoterapia grupowa może przyjmować różne formy, w zależności od celu terapii i organizacji pracy. Jednym z podstawowych podziałów jest rozróżnienie na grupy zamknięte, otwarte i półotwarte. W grupach zamkniętych skład uczestników pozostaje stały od początku do końca procesu. W grupach otwartych nowe osoby mogą dołączać w trakcie trwania terapii, natomiast grupy półotwarte stanowią formę pośrednią – dopuszczają zmiany, ale w ograniczonym zakresie [1].
Istotny jest również czas trwania terapii. Wyróżnia się grupy krótkoterminowe, które koncentrują się na określonym problemie i trwają zwykle od kilku do kilkunastu tygodni, oraz grupy długoterminowe, nastawione na głębszą pracę nad wzorcami relacyjnymi i funkcjonowaniem osobowości [1].
Istotny jest również czas trwania terapii. Wyróżnia się grupy krótkoterminowe, które koncentrują się na określonym problemie i trwają zwykle od kilku do kilkunastu tygodni, oraz grupy długoterminowe, nastawione na głębszą pracę nad wzorcami relacyjnymi i funkcjonowaniem osobowości [1].
Kolejny podział dotyczy organizacji leczenia – grupy ambulatoryjne odbywają się w trybie wizyt (uczestnicy przychodzą na sesje i wracają do codziennego życia), natomiast grupy stacjonarne są częścią pobytu w ośrodku lub oddziale terapeutycznym.
W praktyce klinicznej często spotyka się także podział na grupy wstępne, właściwe i podtrzymujące. Grupy wstępne pomagają przygotować się do pracy w grupie, właściwe stanowią główny etap terapii, a grupy podtrzymujące służą utrwalaniu efektów i zapobieganiu nawrotom trudności.
Psychoterapia grupowa ma zazwyczaj dość jasno określone ramy. Sesje najczęściej trwają około 1,5 godziny, rzadziej wydłużane są do 2 godzin [1].
Jeśli chodzi o częstotliwość spotkań, w terapii ambulatoryjnej standardem jest jedno spotkanie w tygodniu, choć w niektórych przypadkach grupy spotykają się dwa razy w tygodniu. Istnieją jednak bardziej intensywne formy pracy – przykładem może być krótkoterminowa psychoterapia prowadzona w ramach oddziałów dziennych w Polsce, gdzie grupy odbywają się nawet 3–5 razy w tygodniu, często w formie jednej lub dwóch sesji dziennie przez około trzy miesiące, zwykle w stałym (zamkniętym) składzie [1].
Warto też pamiętać, że – podobnie jak w innych formach terapii – w pracy grupowej często uwzględnia się przerwy wakacyjne, które są wcześniej zaplanowane i omawiane z uczestnikami.
Grupy prowadzone są zazwyczaj przez jednego terapeutę lub parę terapeutów, co pozwala lepiej uchwycić dynamikę grupy i zapewnić większe bezpieczeństwo uczestnikom. W niektórych sytuacjach w proces zaangażowani są także koterapeuci, stażyści lub wolontariusze. Zdarza się również, że program terapii ma charakter modułowy i poszczególne jego części prowadzone są przez różnych specjalistów.
Psychoterapia grupowa jest formą oddziaływań terapeutycznych przeznaczoną dla osób, które doświadczają trudności w funkcjonowaniu emocjonalnym i interpersonalnym, w szczególności w obszarze relacji z innymi ludźmi. Znajduje zastosowanie m.in. w pracy z osobami zmagającymi się z zaburzeniami nastroju, zaburzeniami lękowymi, kryzysami życiowymi, a także powtarzającymi się trudnościami w relacjach interpersonalnych [2].
Jest to metoda szczególnie rekomendowana dla osób, które są gotowe do pracy w obecności innych uczestników, w tym do dzielenia się własnymi doświadczeniami oraz korzystania z informacji zwrotnych płynących z grupy. Jednocześnie psychoterapia grupowa nie zawsze stanowi optymalną formę pomocy w przypadku osób znajdujących się w ostrym kryzysie psychicznym, z nasilonymi objawami psychotycznymi lub znacznymi trudnościami w funkcjonowaniu w sytuacjach społecznych – w takich sytuacjach wskazane może być wcześniejsze podjęcie terapii indywidualnej lub bardziej intensywnych form leczenia [2].
Aktualnie prowadzimy nabór do 3 grup terapeutycznych. Więcej informacji znajduje się w linku
1. Tryjarska, B. (2006). Organizacja psychoterapii grupowej. W L. Grzesiuk (Red.), Psychoterapia. Praktyka (ss. 21–32). Eneteia.
2. Yalom, I. D., & Leszcz, M. (2020). Psychoterapia grupowa. Teoria i praktyka (Wyd. 6). Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
